24 февраля 2026

Я. Колас. "Чыгунка" [1908]

 

Ў два рады між палёў

Роўна рэйкі ляглі,

Рэжуць нетры лясоў,

Точаць грудзі зямлі.

 

Дзе стралою ляцяць,

А дзе дужкай бягуць

Цераз горы і гладзь,

Смела рэчкі сякуць.

 

Эх, і быстры ж той гон!

Толькі пыхкае дым.

За вагонам вагон

Мчыцца змеем ліхім.

 

Мчыцца ўночку і ўдзень,

Толькі поле дрыжыць.

Так ні конь, ні алень,

Ні арол не ляціць.


Крыніца: Колас, Я. Збор твораў: у 20 т. Т. 1. Вершы (1898-1910) / Я. Колас. - Мінск : Беларуская навука, 2007. - 622 с.

Я. Колас. "Усход сонца" [1908]

 

На усходзе неба грае

Пераліўным блескам,

Сыпле золата над гаем

І над пералескам.

 

Чуць-чуць дрогне, праліецца

Чырвань на усходзе –

Гэта неба усміхнецца

Людзям і прыродзе.

 

Смех адказны, смех шчаслівы

Ходзіць на пагорках.

Час світання – час зычлівы…

Гаснуць, нікнуць зоркі.

 

Шырай, шырай зараніца

Разнімае крылле,

Нібы пожар б’е крыніцай

Там, на небасхіле.

 

Сноп праменняў, пышна ўзняты,

Сее бляск-чырвонцы –

Гэта неба сцеле шаты

На дарогу сонцу.

 

Над палямі мрок прарваўся,

Па нізах расплыўся,

Лес туманам заснаваўся,

Луг расой абмыўся.

 

Агнявыя валаконцы

Ткуцца ў шоўк чырвоны –

Гэта хмаркі ладзяць сонцу

І дзяньку кароны.

 

Як прыемна пахне збожжа!

А вакол – спакойна!

Эх, як слаўна, як прыгожа,

Хораша, прыстойна!

 

І сабрала неба фарбы

Колераў дзівосных…

І дзе ёсць такія скарбы

Гожства, сугалосся?

Крыніца: Колас, Я. Збор твораў: у 20 т. Т. 1. Вершы (1898-1910) / Я. Колас. - Мінск : Беларуская навука, 2007. - 622 с.

Я. Колас. "Цёплы вечар. Ціха ўсюды..." (1908)

 

 

Фрагмент верша “Рольнік”

Цёплы вечар. Ціха ўсюды.

На заходзе сонца.

Хмаркі захад чуць заслалі

Тонкім валаконцам.

 

Ззяюць хмаркі ў пазалоце,

Пажарам палаюць.

За гарою ціха-ціха

Песні заміраюць.


Крыніца: Колас, Я. Збор твораў: у 20 т. Т. 1. Вершы (1898-1910) / Я. Колас. - Мінск : Беларуская навука, 2007. - 622 с.

 

09 февраля 2026

Сказка о Василисе, Золотой косе, непокрытой красе, и об Иване Горохе

 Русская народная сказка

из собрания Богдана Бронницына 

Иллюстрации взяты из одноименного диафильма (худ. Г. Городничева)

Жил-был царь Светозар. У него, у царя, было два сына и красавица дочь.

Двадцать лет жила она в светлом тереме; любовались на нее царь с царицею, еще мамушки и сенные девушки, но никто из князей и богатырей не видал ее лица. А царевна-краса называлась Василиса, золотая коса; никуда она из терема не ходила, вольным воздухом царевна не дышала. Много было у ней и нарядов цветных, и каменьев дорогих, но царевна скучала: душно ей в тереме, в тягость покрывало! Волосы ее густые, златошелковые, не покрытые ничем, в косу связанные, упадали до пят; и царевну Василису стали люди величать: Золотая коса, непокрытая краса. Но земля слухом полнится: многие цари узнавали и послов присылали царю Светозару челом бить, царевну в замужество просить.